یکی از تجهیزات استخر سونا و جکوزی که نقش مهمی در پاکیزگی و تصفیه آب استخر دارد و در کنار خرید فیلتر تصفیه استخر، تهیه آن نیز پیشنهاد می شود، خرید فرص کلر استخر است. قرص کلر در کنار سایر روش های کلرزنی مانند کلر زنی خطی استخر یا کلرزن شناور یکی از روش های تصفیه آب در استخر و سایر مکان ها است. در این پست قصد داریم تا در مورد فرص کلر و کاربردهای آن بیشتر صحبت کنیم.
چرا قرص کلر؟
کلرزنی روشی پذیرفته شده جهت گندزدایی و تصفیه آب در سرتاسر دنیا است. کلر (کلرین) از مواد ضدعفونیکننده پرکاربردی است که بیشتر باکتریها و ویروسهای درون آب را نابود میکند. این ماده به حالتهای فیزیکی گوناگون، جامد یا مایع به آب استخر افزوده میشود. البته با روشهای دیگری مانند استخراج از نمک یا برم نیز میتوان کلر لازم برای ضدعفونی استخر را بهدست آورد.
اما در این میان، حل کردن قرص کلر استخر (Pool chlorine tablets) در آب، روش بسیار رایجی برای ضد عفونی استخر است. از این قرص جهت ضدعفونی آب برای نظافت، تصفیه آب آشامیدنی و شستوشوی میوهها و سبزیجات نیز بهره میبرند.
ویژگیهای قرص کلر استخر
بلافاصله پس از افزوده شدن هر شکلی از کلر به درون استخر، این ماده در آب حل میشود و کار ضدعفونی و گندزدایی آن را آغاز میکند. قرص کلر برای نابودی پاتوژنها از غلظت مناسبی برخوردار است. هر قرص بدون پوشش، از 200 گرم سدیم دی کلرو ایزوسیانورات (NaDCC) و 120 هزار میلیگرم کلر تشکیل شده است. این قرص آسیب خاصی به انسان وارد نمیکند. همچنین این فرآورده انواع میکروبها و عوامل بیماریزایی را که باعث ابتلای انسان به بیماریهایی مانند وبا، هپاتیت، اسهال، حصبه و دیگر بیماریهای قابل انتقال از راهِ آب میشوند را، به خوبی نابود میکند.
همچنین باید افزود، اگرچه این قرص باکتریهای بیماریزا را نابود میکند، ولی در بدن ما روی آنزیمهای سیتوپلاسمی تأثیر چندانی ندارد. به همین دلیل است که میتوانیم بدون نگرانی، از کلر برای گندزدایی آب بهره ببریم. آب گندزدایی شده با کلر، حتی برای نوشیدن نیز بیخطر است. برای به دست آوردن نتیجه بهتر، باید اجازه داد قرص سی دقیقه در آب بماند؛ سپس کلر آن به سرعت در آب حل میشود و به نابودی ویروسهای آبدوست، باکتریها، قارچها و تکیاختهها میانجامد.
کاربردهای قرص کلر استخر
قرص کلر به دلیل کاربردهای فراوانی که دارد، همواره از روشهای محبوب جهت تصفیه و ضدعفونی آب بهشمار میرود. استفاده از آن در سیستم تأمین آب شهری برای گندزدایی، همچنین تصفیه فوری آب در شرایط اضطراری مانند بلایای طبیعی یا در کمپهای مسافرتی، مهاجرتی، عملیاتی و… از مهمترین کاربردهای کلر بهشمار میرود. به این ترتیب و با بهرهگیری از ویژگی ضدعفونیکنندگی و استریلکنندگی کلر، میتوانیم به شکل چشمگیری مانع شیوع و گسترش بیماریهای منتقلشونده از آب شویم. همچنین پیش از رهاسازی پسابهای تصفیهشده، در طبیعت، برای جلوگیری از انتشار بو و میکروارگانیسمها (ریزانداموارهها)ی بیماریزا معمولا از کلر استفاده میکنیم.
اما کلر افزون بر ضد عفونی کننده بودن، عامل سفیدکننده نیز میباشد و میتواند لباسها را نیز سفید کند. افزون بر خانهها و رختشویخانهها، میتوانیم از ویژگی سفیدکنندگی قرصهای کلر، در صنعت نساجی و کاغذسازی نیز بهره ببریم. ناگفته نماند، میتوان با رعایت موازین بهداشتی و تامین ایمنی کامل، برای تمیز کردن خانه و بهویژه سطوح دارای آلودگی بسیار، از محلول آب و قرص کلر بهره برد. شایان ذکر است قرص کلر حل شده در آب، برای انسان بیخطر است، بنابراین هنگام شستن میوهها، سبزیجات و نیز ضدعفونی کردن مواد خوراکی میتوانیم از آن استفاده کنیم. پس همانگونه که میبینیم کلر میتواند پاتوژنهای انتقالی از راه خوراک را نیز نابود نماید.
برای مبارزه با عوامل بیماریزا در مکانهای عمومی همچون مهدکودکها، بیمارستانها و مراکز درمانی و خانههای بهداشت و… که پاکیزگی محیط و سطوح اهمیت بسیاری دارد، میتوان از کلر به خوبی استفاده کرد. همچنین یکی از اجزای کیتهای کمکهای اولیه شامل این قرص است.
مزیتهای استفاده از قرص کلر
استفاده از قرص کلر استخر فواید فراوانی دارد که در اینجا به برخی از مهمترین آنها اشاره میکنیم. این مزیتها عبارتند از:
- اقتصادی و ارزان قیمت است.
- استفاده از آن بسیار ساده است.
- نگهداری و حملونقل آن آسان است.
- از واکنشپذیری بالایی برخوردار است.
- میتوان آن را تا مدتی طولانی نگاه داشت.
- میتوان به دوزهای دقیقی از آن دسترسی پیدا کرد.
- در برابر همگی عوامل بیماریزای شناختهشده مؤثر است.
- با تبدیل شدن به کلرامین، هیچ پسماند زیانبخشی تولید نمیکند.
- دارای اثر بایوساید (زیستکُشی) عالی میباشد و میتواند گروههای گستردهای از میکروارگانیسمها را غیرفعال کند.
لازم به ذکر است با وجود مزایای فراوان قرص کلر، اشخاصی که به کلر حساسیت دارند و یا زنان باردار باید از استفاده آن بپرهیزند و خود را در معرض آن قرار ندهند.
عوارض جانبی استفاده از کلر
امروزه متداولترین روش برای ضدعفونی آب آشامیدنی در سرتاسر جهان، کلر زنی میباشد. است. این روش سبب کاهش چشمگیر بیماریهای عفونی ناشی از تماس یا مصرف آب آلوده شده است. واکنش کلر با مواد آلی موجود در آب، سبب پیدایش محصولات جانبی کلر (CBPs) میشود. این ترکیبات به تغییرات خواص شیمیایی کلی آب میانجامد.
اثرات مستقیم یا غیرمستقیم CBPها بر سیستمهای بیولوژیکی هنوز چندان شناخته شده نیست. به همین دلیل، پژوهش برای فهم و کشف عوارض این ترکیبات بر سلامتی انسانها، حیوانات و محیط زیست همچنان ادامه دارد. از واکنش کلر افزوده شده به فاضلابها با آمونیاک و مواد کاهنده و آلی آنها، ترکیبات آلی کلر و کلرامین ساخته میشود. با ادامه روند افزودن کلر و از بین رفتن همه این ترکیبات، کلر باقی میماند و از پساب گندزدایی میشود. پدیدآمدن یا افزایش جمعیت باکتریهای مقاوم و تشکیل آنتیبیوتیکهای جدید از نگرانیها درباره این فرآیند است. زیرا احتمال تشکیل آنتیبیوتیکهای تازه (اشکال کلردار) در تصفیه با کلر وجود دارد و تأثیر این ترکیبات جدید بر محیطزیست هنوز مشخص نیست.